chu kỳ kinh nguyệt là gì

Chu Kỳ Kinh Nguyệt Là Gì? Bao Nhiêu Ngày, Cách Tính, Cách Theo Dõi?

Chu kỳ kinh nguyệt là hiện tượng sinh lý mà hầu hết bạn nữ nào cũng trải qua. Dựa vào tần suất và đặc điểm của chu kỳ kinh nguyệt có thể giúp bạn phát hiện kịp thời các vấn đề liên quan đến sức khỏe nói chung và sức khỏe sinh sản nói riêng. Cùng Kotex tìm hiểu nội dung này để có thể chủ động chăm sóc sức khỏe của mình một cách tốt nhất.

>> Tham khảo thêm: Rối loạn kinh nguyệt là gì? Nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị

1. Chu kỳ kinh nguyệt là gì

Chu kỳ kinh nguyệt là sự thay đổi sinh lý định kỳ ở nữ giới khi bước vào giai đoạn dậy thì, quá trình này được kiểm soát bởi các hormone sinh dục nhằm chuẩn bị cho việc sinh sản.

Khi chu kỳ kinh nguyệt diễn ra, trứng được phóng thích sẽ di chuyển xuống ống dẫn trứng để chờ cơ hội thụ tinh với tinh trùng. Đồng thời khi đó, thành niêm mạc cũng sẽ dày lên để chuẩn bị cho trứng làm tổ sau khi thụ tinh. Nếu trứng không được thụ tinh (không mang thai) sẽ bị phân hủy và thành niêm mạc cũng sẽ bong ra cùng dịch nhầy của tử cung, tạo thành máu kinh chảy qua âm đạo.

Tham khảo thêm: Kinh Nguyệt Không Đều Là Gì? Nguyên Nhân Do Đâu?

Chu kỳ kinh nguyệt là sự thay đổi về mặt sinh lý định kỳ của nữ giới

Chu kỳ kinh nguyệt là sự thay đổi về mặt sinh lý định kỳ của nữ giới 

Chu kỳ kinh nguyệt bình thường

Một chu kỳ kinh nguyệt bình thường sẽ kéo dài 28 - 30 ngày, được tính từ ngày đầu của kỳ kinh hiện tại đến ngày đầu của kỳ kinh tiếp theo. Ngoài ra, khi bạn có chu kỳ ngắn từ 21 ngày hoặc kéo dài từ 32 - 35 ngày nhưng chu kỳ được lặp lại đều đặn thì vẫn không có vấn đề.

Chu kỳ kinh nguyệt bình thường kéo dài 3 - 5 ngày hoặc 2 - 7 ngày. Nếu kinh nguyệt kéo dài quá 7 - 10 ngày với lượng kinh nguyệt ra ít cũng được xem là bình thường.

Chu kỳ kinh nguyệt bất thường

   Một số trường hợp chu kỳ kinh nguyệt bất thường hay xảy ra ở phụ nữ:

  • Chậm kinh: Kinh nguyệt có thể đến trễ từ 3 - 4 ngày, tuy nhiên nếu bị trễ kinh 10 ngày thì được xem là bất thường. Ngoải ra, trễ kinh còn được xem là dấu hiệu của việc mang thai. Nên trong trường hợp bạn nữ có quan hệ tình dục và bị trễ kinh sau đó, thì nên dùng que thử thai để biết mình có đang mang thai hay không. 

Tham khảo thêm: Chậm kinh 2 tháng có sao không?

  • Có kinh sớm: Kinh nguyệt đến sớm 2 - 3 ngày so với chu kỳ bình thường. Trong một số trường hợp, có kinh sớm 7 ngày và bạn gái có thể có kinh 2 lần trong 1 tháng.
  • Rong kinh: Kinh nguyệt kéo dài hơn 1 tuần
  • Vô kinh (mất kinh nguyệt): bao gồm vô kinh nguyên phát và vô kinh thứ phát. Vô kinh nguyên phát là khi bạn gái chưa có hiện tượng kinh nguyệt dù đã qua 18 tuổi. Vô kinh thứ phát là khi bạn gái mất kinh liên tục trong vòng 3 tháng hoặc hơn dù trước đó kinh nguyệt đều đặn.

2. Các giai đoạn trong một chu kỳ kinh nguyệt

Chu kỳ kinh nguyệt của mỗi bạn gái sẽ bắt đầu từ khi bước vào giai đoạn tuổi dậy thì (khoảng 12 - 17 tuổi) cho đến khi kết thúc mãn kinh (khoảng 45 - 55 tuổi). Một chu kỳ kinh hành kinh bao gồm những giai đoạn: kinh nguyệt, nang trứng, rụng trứng, hoàng thể. Cụ thể như sau:

4 giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt

4 giai đoạn diễn ra trong chu kỳ kinh nguyệt 

Giai đoạn kinh nguyệt

Giai đoạn kinh nguyệt (hành kinh) là giai đoạn đầu tiên của chu kỳ kinh, trung bình kéo dài từ 3 - 7 ngày, tuy nhiên, vẫn có nhiều người có thể có chu kỳ ngắn hơn hoặc dài hơn. 

Giai đoạn này thường xảy ra khi trứng không được thụ tinh hoặc quá trình mang thai không xảy ra ở chu kỳ kinh nguyệt trước đó. Lớp niêm mạc của tử cung bị bong ra và tách rời khỏi cơ thể thông qua âm đạo. Nồng độ estrogen và progesterone cũng giảm xuống, lúc này trứng được giải phóng ra ngoài kèm theo đó là máu và chất nhầy, niêm mạc tử cung và hình thành nên kinh nguyệt.

Cơ thể của bạn gái có thể sẽ xuất hiện một số triệu chứng đi kèm như: đau bụng kinh, căng tức ngực, đau vùng lưng dưới, nhức đầu, tâm trạng thất thường, dễ cáu gắt,… vào giai đoạn này.

Tham khảo thêm: 5 “bí kíp” giảm đau bụng kinh cực đơn giản mà hiệu quả tại nhà

Giai đoạn nang trứng

Giai đoạn này xảy ra song song, cùng thời điểm với giai đoạn hành kinh. Giai đoạn nang trứng bắt đầu từ khi ngày đầu tiên của kỳ nguyệt san diễn ra và sẽ kết thúc khi rụng trứng.

Tuyến yên sẽ được nhận tín hiệu để giải phóng lượng hormone nhằm kích thích nang trứng. Hormone này kích thích buồng trứng sản xuất dao động từ 5 - 20 nang nhỏ, mỗi nang sẽ có một quả trứng chưa trưởng thành. Số trứng không trưởng thành còn lại sẽ được tái hấp thụ vào cơ thể của bạn gái.

Các nang trứng trưởng thành làm thay đổi lượng estrogen và làm dày niêm mạc tử cung. Việc này tạo ra một môi trường giàu chất dinh dưỡng, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình thụ thai và hình thành bào thai.

Tham khảo thêm: Tại sao quan hệ lần đầu không ra máu? Có liên quan đến trinh tiết

Niêm mạc tử cung dày lên trong giai đoạn nang trứng

Niêm mạc tử cung dày lên trong giai đoạn nang trứng

Giai đoạn rụng trứng

Đây là giai đoạn duy nhất trong chu kỳ mà bạn gái có thể mang thai. Khi buồng trứng giải phóng một quả trứng trưởng thành, trứng di chuyển về phía ống dẫn trứng, đi đến tử cung và được thụ tinh bởi tinh trùng. 

Thông thường, quá trình rụng trứng này sẽ xảy ra vào ngày thứ 14 của chu kỳ kinh nguyệt. Và trong vòng 24h, khả năng mang thai sẽ diễn ra. Vào lúc này, nếu không được thụ tinh, trứng sẽ chết hoặc tan ra ở bên trong cơ thể. Nếu bạn quan hệ trong thời kỳ rụng trứng mà không sử dụng biện pháp an toàn, hãy theo dõi tình trạng kinh nguyệt của mình, nếu bị trễ kinh 7 - 10 ngày thì rất có thể bạn đã mang thai. Tham khảo các dấu hiệu mang thai sớm nhất và sử dụng que thử thai để kiểm tra.

Giai đoạn rụng trứng là thời điểm mà bạn gái có khả năng mang thai cao khi quan hệ

Giai đoạn rụng trứng là thời điểm mà bạn gái có khả năng mang thai cao khi quan hệ

Giai đoạn hoàng thể

Giai đoạn này bắt đầu khi nang trứng giải phóng trứng, thường kéo dài từ 11 - 17 ngày. Vào lúc này, cơ thể bạn gái sẽ giải phóng hormone progesterone và estrogen. Nồng độ hormone này tăng cao, tạo điều kiện cho niêm mạc tử cung dày lên và sẵn sàng cho quá trình thụ tinh tiếp theo đó.

Nếu quá trình thụ tinh xảy ra, hormone gonadotropin sẽ duy trì hoàng thể và giữ cho niêm mạc tử cung dày lên, đảm bảo sự an toàn khi mang thai. Ngược lại, nếu không mang thai, hoàng thể co lại và tái hấp thụ vào cơ thể của bạn gái. Nồng độ estrogen và progesterone giảm xuống, chu kỳ kinh nguyệt mới sẽ bắt đầu. Khi đó, lớp niêm mạc tử cung sẽ bong ra kèm theo máu, trứng và các chất dịch trong âm đạo tạo thành kinh nguyệt.

Ở giai đoạn này, bạn gái sẽ gặp phải một số triệu chứng của hội chứng tiền kinh nguyệt. Cụ thể như: ngực bị sưng đau, tâm trạng bị thất thường, bị chướng bụng, đầy hơi, mất ngủ…

3. Chu kỳ kinh nguyệt được tính như thế nào?

Chu kỳ kinh nguyệt được tính kể từ ngày đầu tiên của kỳ kinh hiện tại cho đến ngày đầu thấy kinh của kỳ kinh tiếp theo.

Cách đánh dấu để tính chu kỳ kinh nguyệt

Việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt giúp bạn dự đoán thời gian hành kinh của tháng kế tiếp, từ đó có sự chuẩn bị chu đáo, tránh những trường hợp khó xử ngoài ý muốn.

  • Bước 1: Đánh dấu ngày hành kinh đầu tiên của bạn, đây được tính là ngày bắt đầu của chu kỳ kinh.
  • Bước 2: Đánh dấu ngày hành kinh của tháng tiếp theo, đây được tính là ngày kết thúc của chu kỳ kinh.
  • Bước 3: Thông qua 2 bước trên, bạn sẽ biết được chu kỳ kinh nguyệt của mình dài ngắn như thế nào. Cứ như thế đánh dấu và theo dõi hàng tháng để biết chu kỳ ổn định hay bất thường.
  • Bước 4: Việc theo dõi chu kỳ kinh nên diễn ra liên tục trong vòng 6 tháng để tính được chu kỳ kinh trung bình, thời gian đèn đỏ diễn ra và ngày rụng trứng.

Ví dụ :

  • Thời gian bắt đầu kỳ kinh nguyệt lần 1 là ngày: 01/10/2022
  • Thời gian bắt đầu kỳ kinh nguyệt lần 2 là ngày: 29/10/2022
  • Vậy chu kỳ kinh nguyệt của bạn là 28 ngày.

Tham khảo thêm: Cốc Nguyệt San Là Gì? Hướng Dẫn Sử Dụng Cốc Nguyệt San Đúng Cách

 

Đánh dấu ngày hành kinh giúp bạn dễ dàng theo dõi chu kỳ kinh nguyệt

Đánh dấu ngày hành kinh giúp bạn dễ dàng theo dõi chu kỳ kinh nguyệt

Theo dõi chu kỳ kinh nguyệt bằng ứng dụng di động

Hiện nay, có rất nhiều ứng dụng theo dõi chu kỳ kinh nguyệt được nhiều bạn nữ sử dụng. Các ứng dụng này sẽ giúp các bạn nữ có thể tính được chính xác chu kỳ kinh nguyệt kế tiếp của mình sẽ bắt đầu vào lúc nào.

Flo hiện đang là ứng dụng nhận được nhiều sự tin tưởng trong việc theo dõi chu kỳ kinh nguyệt của các bạn nữ. Sau khi có được dữ liệu 1 tháng chu kỳ kinh nguyệt thì ứng dụng này sẽ báo cho bạn biết chính xác ngày đèn đỏ kế tiếp.

Ngoài ra ứng dụng này còn cung cấp thêm những ngày có cơ hội thụ thai cao và thấp, giúp bạn có thể theo dõi và tránh mang thai an toàn.

Tham khảo thêm: 5 Ứng dụng theo dõi chu kỳ kinh nguyệt siêu hay ho cho bạn gái

4. Cách tính chu kỳ kinh nguyệt để mang thai và tránh thai an toàn

Dựa vào chu kỳ kinh nguyệt để tính ngày rụng trứng là kiến thức cần thiết mà các bạn nữ nên biết. Cách tính này có thể giúp bạn nữ theo dõi được giai đoạn thụ thai cao hoặc biết được giai đoạn tránh thai an toàn. 

Để tính được ngày rụng trứng, đầu tiên bạn cần xác định được chu kỳ kinh nguyệt, tiếp đó đếm ngược lại 14 ngày.

Công thức tính ngày rụng trứng theo chu kỳ kinh nguyệt:

                          Chu kỳ kinh nguyệt - 14 = Ngày rụng trứng

Chu kỳ kinh nguyệt

Ngày rụng trứng

Ngày dễ thụ thai

25

25 - 14 = 11

9 đến 13

26

26 - 14 = 12

10 đến 14

27

27 - 14 = 13

11 đến 15 

28

28 - 14 = 14

12 đến 16

29

29 - 14 = 15 

13 đến 17

30

30 - 14 = 16

14 đến 18

31

31 - 14 = 17

15 đến 19

32

32 - 14 = 18

16 đến 20

33

33 - 14 = 19

17 đến 12

Bảng tính ngày rụng trứng và ngày dễ mang thai 

5. Dấu hiệu nhận biết sắp đến chu kỳ kinh nguyệt

Để nhận biết và chuẩn bị cho chu kỳ kinh nguyệt sắp diễn ra, các bạn nữ có thể quan sát và cảm nhận một số dấu hiệu sắp có kinh như sau:

  • Khí hư ra nhiều: Khi chu kỳ kinh nguyệt sắp diễn ra, nội tiết tố trong cơ thể bị thay đổi, lượng chất nhầy tử cung tăng lên khiến cho khí hư tiết ra nhiều hơn bình thường. 
  • Da nhờn, nổi mụn, căng tức ngực: Lượng hormone trong cơ thể nữ giới thay đổi đáng kể, đây là nguyên nhân khiến làn da của bạn tiết ra nhiều dầu và xuất hiện các nốt mụn trên da.

    Tham khảo thêm: Nguyên nhân nổi mụn trước kỳ kinh nguyệt và cách chăm sóc

  • Vòng 1 to và căng hơn bình thường: Khác với ngày thường, kích thước vòng 1 của bạn nữ có xu hướng lớn hơn và căng ở khu vực đầu ngực. 
  •  Đau vùng bụng và lưng dưới: Sau quá trình rụng trứng, tử cung cần co bóp để đẩy máu ra ngoài, chính vì thế mà một số bạn nữ sẽ cảm thấy đau râm ran vùng bụng, lưng dưới thậm chí có khi đau quặn.

    Tham khảo thêm: 6 Cách để hết đau bụng kinh cực hiệu quả

  • Cơ thể mệt mỏi, dễ cáo gắt: Lượng hormone trong cơ thể tăng đột ngột, kèm theo các cơn đau khi rụng trứng khiến bạn nữ cạn kiệt năng lượng nên cơ thể rất dễ bị mệt mỏi và tâm trạng không thể ổn định. 
Đau bụng, đau lưng, nổi mụn,... là các triệu chứng báo hiệu chu kỳ kinh nguyệt sắp diễn ra

Đau bụng, đau lưng, nổi mụn,... là các triệu chứng báo hiệu chu kỳ kinh nguyệt sắp diễn ra

6. Tổng kết

Chu kỳ kinh nguyệt là một hiện tượng sức khỏe giới tính bình thường diễn ra ở cơ thể nữ giới chúng mình. Vì vậy, bạn không cần phải quá lo lắng mà thay vào đó hãy chủ động tìm hiểu thêm các kiến thức liên quan để chăm sóc sức khỏe của bản thân nhiều hơn nhé. Đừng quên truy cập vào website Kotex và lựa chọn các sản phẩm băng vệ sinh Kotex để các bạn nữ luôn tự tin làm điều phi thường trong ngày đèn đỏ nhé.

>> Tham khảo các bài viết liên quan: